یادداشت: دکتر فریده روشن

مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای استان اصفهان

      جهان امروز با شتابی بی‌سابقه در حال تجربه تحولات فناورانه است و در این میان، هوش مصنوعی به عنوان یکی از مهم‌ترین فناوری‌های نوین، نه تنها شیوه‌های تولید، خدمات و مدیریت را دگرگون ساخته، بلکه مفهوم مهارت و اشتغال را نیز وارد مرحله‌ای تازه کرده است. در چنین شرایطی، نظام‌های آموزشی و مهارتی بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازنگری، نوآوری و انطباق با نیازهای آینده هستند.

هوش مصنوعی دیگر یک فناوری مربوط به آینده نیست؛ بلکه واقعیتی جاری در زندگی روزمره، صنایع، کسب‌وکارها و محیط‌های آموزشی است. از تحلیل داده‌های کلان و اتوماسیون فرایندها گرفته تا تولید محتوا، طراحی، پزشکی، کشاورزی و صنعت، این فناوری در حال ایجاد فرصت‌های جدید شغلی و هم‌زمان تغییر ماهیت بسیاری از مشاغل موجود است. از این رو، توانمندسازی نیروی انسانی برای حضور مؤثر در این زیست‌بوم جدید، ضرورتی انکارناپذیر به شمار می‌رود.

در این میان، آموزش‌های فنی و حرفه‌ای نقشی کلیدی در آماده‌سازی سرمایه انسانی برای اقتصاد دیجیتال و دانش‌بنیان دارند. امروز دیگر صرفاً آموزش یک مهارت سنتی کافی نیست؛ بلکه تلفیق مهارت‌های فنی با سواد دیجیتال، توانایی کار با ابزارهای هوشمند، تحلیل داده و بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی، به یکی از الزامات ورود موفق به بازار کار تبدیل شده است.

استان اصفهان به عنوان یکی از قطب‌های صنعتی، فرهنگی و فناورانه کشور، ظرفیت‌های کم‌نظیری برای توسعه آموزش‌های مهارتی مبتنی بر فناوری‌های نوین دارد. توسعه دوره‌های تخصصی در حوزه هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، داده‌کاوی، برنامه‌نویسی، اتوماسیون هوشمند و فناوری‌های مرتبط با صنعت نسل چهارم، می‌تواند زمینه‌ساز تربیت نیروهای متخصص و کارآمد برای پاسخگویی به نیازهای آینده بازار کار باشد.

از سوی دیگر، هوش مصنوعی تنها یک موضوع آموزشی نیست؛ بلکه ابزاری توانمند برای ارتقای کیفیت آموزش نیز محسوب می‌شود. شخصی‌سازی مسیر یادگیری، ارزیابی هوشمند، تولید محتوای آموزشی متناسب با نیاز فراگیران و تسهیل دسترسی به آموزش‌های مهارتی از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند نظام آموزش فنی و حرفه‌ای را کارآمدتر و اثربخش‌تر سازد.

بی‌تردید آینده از آنِ جوامعی خواهد بود که بتوانند میان فناوری، دانش و مهارت پیوندی مؤثر برقرار کنند. سرمایه‌گذاری بر آموزش‌های مهارتی نوین، توسعه فرهنگ یادگیری مادام‌العمر و آماده‌سازی نیروی انسانی برای همزیستی و همکاری با فناوری‌های هوشمند، مهم‌ترین راهبرد برای تحقق توسعه پایدار و افزایش بهره‌وری در دهه‌های پیش رو است.

امروز وظیفه ما تنها آموزش مهارت‌های مورد نیاز حال حاضر نیست؛ بلکه باید مهارت‌های مورد نیاز آینده را نیز شناسایی و برای تربیت نسل توانمند، خلاق و نوآور برنامه‌ریزی کنیم. هوش مصنوعی فرصتی بزرگ برای جهش در عرصه آموزش، اشتغال و توسعه اقتصادی است و بهره‌برداری هوشمندانه از این فرصت، می‌تواند افق‌های تازه‌ای را پیش روی جوانان و فعالان مهارتی کشور بگشاید.